|
|
 |
Zasiedzenie.
Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość
nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie), art. 172 p1 kc.
Zasiedzenie jest instytucją, która sankcjonuje trwający od dłuższego czasu stan faktyczny
posiadania (nieruchomości ale i rzeczy ruchomej) inny niż to wynika ze stanu prawnego.
Zasiedzenie jest sposobem nabywania własności, który nie zobowiązuje osoby nabywającej własność
do dania jakiegokolwiek ekwiwalentu. To samo dotyczy zasiedzenia przez jednego ze spadkobierców przeciwko innemu.
Tak jak właściciel nie może nabyć przez zasiedzenie własności, która mu przysługuje, nie może on też nabyć
w ten sposób służebności gruntowej ani prawa wieczystego użytkowania gruntu, ustanowionych na jego nieruchomości
(orz. SN z 18 marca 1994 r., III CZP 28/94, nie publ.).
Nabycie własności w drodze zasiedzenia może nastąpić zarówno na rzecz osoby fizycznej, jak i osoby prawnej,
przy spełnieniu tych samych przesłanek. Przedmiotem zasiedzenia jako sposobu nabycia jest prawo własności
lub użytkowania wieczystego. Zasiedzenie może dotyczyć tylko takiej rzeczy, która może być przedmiotem wlasności.
Rzeczy które ze swojej natury nie mogą być przedmiotem własności jak np. pokój w lokalu nie stanowiącym
odrębnej własności (hotel), nie mogą być przedmiotem zasiedzenia. Lokal będący przedmiotem prawa
odrębnego od własności gruntu, może zostać nabyty w drodze zasiedzenia, ale jedynie wówczas, gdy odrębna
własność lokalu została już wcześniej ustanowiona (orz. SN z 6 maja 1980r.,III CRN 45/80).
Orzecznictwo nie wyklucza także, przynajmniej teoretycznie, możliwości zasiedzenia odrębnej własności
nieruchomości lokalu w wyniku podziału go na mniejsze lokale stanowiące odrębny przedmiot własności
(uchwala SN z 15 marca 1989r. III CZP 14/89 nie publ.).
Zasiedzenie nieruchomości budynkowej może nastąpić jedynie wraz z zasiedzeniem użytkowania wieczystego
gruntu. Odrębna własność budynku przysługująca wieczystemu użytkownikowi jest prawem związanym
z użytkowaniem wieczystym (art. 235 p 2 kc). Natomiast samo użytkowanie jest niezbywalne ( art. 254 kc).
Nabycie w drodze zasiedzenia użytkowania wieczystego jest, zgodne z powszechnie uznanym poglądem że prawo
to już zostało ustanowione na określonym gruncie (uchwala SN z 11 grudnia 1975r. III CZP 63/75).
Dopuszczalna jest także możliwość zasiedzenia udziału we współwłasności.
Przedmiotem zasiedzenia może być tylko rzecz jako przedmiot materialny (art.45 kc), mogąca być przedmiotem
własności i obrotu cywilno-prawnego oraz indywidualnego posiadania. Jest to zawsze ta sama indywidualnie okreslona
rzecz przez cały okres zasiedzenia. Nabycie własności w drodze zasiedzenia jest tylko możliwe w odniesieniu do
rzeczy w znaczeniu techniczno-prawnym. Nie jest możliwe zasiedzenie jej części składowej np. piwnicy znajdującej
się pod domem mieszkalnym (orz. SN z 19 stycznia 1988r. III CRN 459/87).
Przedmiotem posiadania prowadzącego do zasiedzenia jest rzecz, a nie prawo własności
lub użytkowania wieczystego. Posiadanie prowadzące do zasiedzenia musi mieć charakter posiadania samoistnego.
O posiadaniu samoistnym nie świadczy sama tylko długość posiadania. Długość ta jest tylko pewnego rodzaju
kryterium odróżniającym posiadacza samoistnego od zależnego. Zatem posiadanie prowadzące do zasiedzenia
musi mieć charakter władania rzeczą z zamiarem posiadania jej dla siebie (cum animo rem sibi habendi).
Termin upływu zasiedzenia prowadzi do nabycia własności przez samoistnego posiadacza i do utraty tego prawa
przez dotychczasowego właściciela . Nabycie to ma charakter nabycia pierwotnego. Prawo nabywcy powstaje
niezależnie od praw poprzedniego właściciela, nie występuje następstwo prawne. Również zasada jest, że przy
nabyciu pierwotnym wygasają dotychczasowe obciążenia prawne . Od tej zasady jednak istnieją wyjątki
(uchwala SN z 8 lipca 1975r., III CZP 51/75). Stwierdzenie zasiedzenia następuje w postępowaniu nieprocesowym,
uregulowanym w kodeksie postępowania cywilnego w art. 609-610.
Materiał do artykułu zaczerpnięto z Komentarzy do Kodeksu Cywilnego Krzysztofa Pietrzykowskiego i Stanisława Rudnickiego.
Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]
Opublikowano 10-17-2003
[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]
Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
|
|
|
|
