|
|
 |
Rzeczy ruchome.
Pojęcie rzeczy ruchomej nie jest definiowane w prawie cywilnym. Dlatego rozpatrując zagadnienie rzeczy
nieruchomych "a contrario" można stwierdzić co tak naprawdę nazywamy rzeczą ruchomą. Zarówno pojęcie
rzeczy ruchomej jak i rozumienie ogólne pojęcia rzeczy budziły i budzą wciąż kontrowersje wśród
prawników nie dając do końca jasno określonych granic pomiędzy rzeczą ruchomą a nieruchomością.
Rzecz rzadko ma jednolity - oczywiście w sensie potocznym skład np. deska, kamień, bryłka węgla, piłka.
Najczęściej składa się ona z różnych elementów, które połączone tracą samodzielny byt i stanowią
jedną całość, przede wszystkim w sensie fizycznym rzeczy, ale i również w sensie gospodarczym.
Przedmioty istniejące realnie i mogące się poddać zmysłowej obserwacji i kwalifikacji często
bywają postrzegane niejednoznacznie.
Takim przykładem są chociażby pieniądze, będące obiegowym środkiem płatniczym, "sui generis",
są rzeczami oznaczonymi gatunkowo lecz tylko w postaci znaków pieniężnych (banknotów i monet),
a nie jednostek pieniężnych wyrażających abstrakcyjną jednostkę wartości. Monety okolicznosciowe
o charakterze pamiątkowym są rzeczami oznaczonymi co do tożsamości. Różnice wynikające
z błędnej klasyfikacji pieniądza polegają na nieumiejętnym odróżnieniu pieniądza jako znaku
pieniężnego w postaci banknotów i monet, od tego, co te znaki wyrażają. Charakterem pieniądza
jako środka płatniczego zajmował się Sąd Najwyższy. W wyroku z 4 grudnia 1998r., III CKN 49/98 (nie bubl.)
stwierdził on, że pieniądze jako środek płatniczy, zarówno banknoty, jak i bilon są wprawdzie
rzeczami ale są to tylko rzeczy "sui generis" ponieważ nie mają samoistnej wartości wynikającej
z ich właściwości fizycznych, lecz z określonej gwarancji jakie im daje państwo. Nie mogą być zatem
przedmiotem użyczenia ponieważ nie można zrealizować celu użyczenia jakim jest używanie. Rzeczami mogą być
natomiast numizmaty, są bowiem przedmiotami materialnymi mającymi określoną samoistną wartość.
Według powyżej przytoczonego orzecznictwa SN można budować "per analogiam" obraz definicyjny rzeczy.
Gdyż tak na prawdę jest to jedno z niewielu orzecznictw, gdzie w sposób akuratny następuje dookreślenie
zagadnienia rzeczy ruchomej.
Desygnatem "rzeczy ruchomej" może być "towar" jest in concreto ten sam wyodrębniony w przestrzeni przedmiot
materialny (rzecz w rozumieniu art.45 kc). Towary są z cywilno - prawnego punktu widzenia rzeczami.
Nie można zapomnieć również i tego, że pojęcie "przeznaczenie rzeczy", kwalifikujące daną rzecz
jako "towar" ze swej istoty subiektywne, oznacza właściwie jedynie potencjalny kierunek gospodarczego
wykorzystania rzeczy ruchomej (Zacharzewski K. 2001/5/29 Pr. Spólek)
Zorganizowany zbiór rzeczy obejmuje rzeczy wzajemnie dobrane i złączone organizacyjnie wspólnym
przeznaczeniem. Jako zorganizowana calość zbiór ma także własną (samodzielną) wartość i użyteczność,
które przewyższają użyteczność i wartość wszystkich z osobna wziętych rzeczy wchodzących w skład
zbioru (np. komplet mebli stołowych). Przedmiotem obrotu w takim przypadku będzie cały zbiór, natomiast prawa
rzeczowe będą odnosić się do każdej z tych rzeczy z osobna.
Natomiast niezorganizowany zbiór rzeczy jednorodnych - jest to jednolity przedmiot, mierzony wagą czy
objetością lub liczbą poszczególnych rzeczy. Taki zbiór może być w obrocie traktowany jako całość,
ale też każdą rzecz wchodzącą w skład zbioru można traktować odrębnie. Zależy to od woli stron.
Wartość takiego zbioru jest w zasadzie równa sumie wartości poszczególnych rzeczy. W takim przypadku przedmiotem
praw rzeczowych i posiadania są poszczególne rzeczy (postanowienie SN I CKN 572/00 z 2002.02.07).
Szczególnym rodzajem rzeczy ruchomych są komórki tkanki czy narządy ludzkie pochodzące ze zwłok
lub żywego człowieka. Stanowią one przedmiot prawa (przeważnie własność) innych osób niż dawca i w tym
znaczeniu są więc rzeczami. Innym przykładem rzeczy są statki morskie, rzeczne i inne urządzenia
pływające - są rzeczami ruchomymi, bez względu na to czy wpisane są do rejestru okrętowego
czy też nie. To samo tyczy się samolotów.
Materiały do artykułu zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego Stanisława Rudnickiego.
Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]
Opublikowano 10-10-2003
[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]
Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
|
|
|
|
