|
|
 |
Dobra wiara.
Znaczenie pierwszorzędne w zakresie zasiedzenia odgrywa dobra wiara posiadacza.
Tylko w dobrej wierze można nabyć własność przez jej posiadanie przy jednocześnie warunkowanej dobrej
wierze posiadacza. Wówczas nabycie takie rzeczy ruchomej nazywa się nabyciem jej przez zasiedzenie.
W przypadku nieruchomości osoba działająca w dobrej wierze w chwili uzyskania posiadania skraca znacznie
termin objęcia rzeczy przez zasiedzenie do lat dwudziestu.
Trzeba zaznaczyć że w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym
okolicznościami, przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności .
Jest to tak zwane posiadanie samoistne. W tego rodzaju postępowaniu dobrą wiarę wyłącza zarówno
przeciwna wiedza na temat prawa własności danej rzeczy, jak i nie dołożenie należytej staranności by taką wiedzę posiąść.
Mówiąc od strony negatywnej w złej wierze jest zatem posiadacz, który wie przy dołożeniu należytej
staranności że nie przysługuje mu prawo własności.
Dobra wiara zatem odnosi się do uprawnienia zbywcy danej rzeczy, a nie do tego czy on jest jej właścicielem.
Dobra wiara jest wyłączona, gdy nabywca wie o tym, że jego zbywca nie jest uprawniony do rozporządzania
rzeczą, albo gdy mógł się o tym bez trudu dowiedzieć. Oznacza to że, osoba nabywająca dana rzecz
z reguły nie ma obowiązku badania uprawnień zbywcy, ale jeżeli okoliczności przeprowadzania
transakcji budzą jakieś wątpliwości w stosunku do uprawnień zbywcy i to nabywca powinien
wątpliwości te wyjaśnić. Doświadczenie życiowe w takich sytuacjach uczy sprawdzania,
czy potwierdzania wiarygodności danej osoby. Przemawia to za należytą starannością działania
nabywcy co do rzeczy i stanowi istotny element nabycia jej zgodnie z dobrą wiarą.
W doktrynie nie ma zgodności co do chwili, w której dobra wiara po stronie nabywcy powinna mieć miejsce.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że obowiązuje tu zasada "mala fides superveniens non nocet"
tzn. ,że dojście do wiadomości nabywcy informacji o tym, że zbywca nie był uprawniony do rozporządzania rzeczą,
wyłącza nabycie własności przez nabywającego rzecz tylko wtedy, gdy wiadomość ta dotarła do niego
przed chwilą decydującą o nabyciu własności, natomiast nie anuluje nabycia gdy doszła pózniej.
Z art. 169 p.1 wynika że nabycie własnośnastępuje z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie, a nie z chwilą wydania jej nabywcy.
Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest zobowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy
i nie jest odpowiedzialny za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa też prawo do własności
z pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania ( art.224 p.1 kc).
W granicach określonych prawem roszczeniu windykacyjnemu oraz roszczeniom uzupełniającym właściciela
posiadacz może przeciwstawić własne roszczenie o zwrot nakładów na rzecz. Roszczenie posiadacza o zwrot nakładów
zależy, analogicznie jak uzupełniające roszczenie właściciela, od subiektywnego czynnika dobrej lub złej
wiary posiadacza. Uwzględnia się w takim przypadku w sposób szczególny posiadacza w dobrej wierze,
który dowiedział się o wytoczeniu powództwa windykacyjnego. Jednakże nie stosuje się takiego rozwiązania
w przypadku gdy obowiązek wydania rzeczy wynika z czynu niedozwolonego albo gdy chodzi o zwrot rzeczy
wynajętych, wydzierzawionych lub użyczonych. (art. 461 p.2 kc).
Samoistny posiadacz w złej wierze, nie może żądać zwrotu nakładów jakie poniósł od chwili objęcia
swoim władaniem rzecz, chyba że właściciel wzbogaciłby się bezpodstawnie jego kosztem (art. 226 p.2 kc).
Materiały zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego Stanisława Rudnickiego oraz
Prawa rzeczowego Edwarda Gniewka.
Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]
Opublikowano 10-01-2003
[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]
Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
|
|
|
|
