|
|
 |
Służebności gruntowe i osobiste.
Zgodnie z art.285 kc nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości prawem,
z którego wynika, że właściciel innej nieruchomości może korzystać w określonym zakresie z nieruchomości obciążonej.
Służebność gruntowa bo takowa tak się zwyczajowo nazywa może mieć na celu zwiększenie użyteczności
nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części art. 285 p 2 kc.
Służebności gruntowe dzielą się na czynne i bierne. Kiedy treść obciążenia polega na obowiązku
znoszenia pewnych działan właściciela nieruchomości władnącej, wówczas mamy do czynienia ze służebnościami
czynnymi. Służebności czynne to na przykład drogi służebne, służebność czerpania wody, służebności okna
otwieranego na zewnątrz, przeważnie na podwórko sąsiada. Przykładem służebności biernej będzie zakaz
wznoszenia budynku na oznaczonej działce, lub na przykład sadzenie drzew wysokopiennych przed sygnalizacją
świetlną. Służebności bierne ograniczają właściciela nieruchomości w wykonywaniu uprawnień,
wynikających z treści prawa własności. Tego rodzaju służebności wystepują przeważnie w stosunkach sąsiedzkich.
Rodzaj możliwych służebności gruntowych, zarówno czynnych jak i biernych, nie jest ustawowo ograniczony,
możliwe są zatem wszelkie rodzaje służebności, stosowane do potrzeb właściciela nieruchomości władnącej.
Celem ustanowienia służebności gruntowej jest zwiększenie użyteczności (korzyści) nieruchomości władnącej
lub jej ograniczonej części.
Służebność gruntowa obciąża nieruchomość jednego właściciela na rzecz każdoczesnego właściciela
innej nieruchomości. Wynika z tego że służebność gruntowa nie może obciążyć nieruchomości na rzecz tego
samego właściciela innej nieruchomości. Jeżeli własność nieruchomości obciążonej przejdzie na właściciela
nieruchomości władnącej lub odwrotnie - służebność wygasa (art.247 kc).
Służebność przysługuje właścicielowi całej nieruchomości władnącej; nie jest możliwe ustanowienie
służebności na rzecz jednej lub kilku działek, z których składa się nieruchomość władnąca.
Obciąża zatem ona całą nieruchomość i nie może tym samym obciążyć ani udziału we współwlasności,
ani w tej części na której jest wykonywana.
Zakres służebności gruntowej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według zasad współżycia
społecznego przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych (art.287 kc). Powinna być wykonywana w taki sposób żeby
jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej (art.288 kc).
Służebności gruntowe wygasają przede wszystkim z przyczyn typowych dla wszystkich praw rzeczowych
ograniczonych: zrzeczenia (art. 246 kc), konfuzji (art.247 kc), egzekucji sprzedaży nieruchomości
służebnej (art.1000 i 1001 kpc) jednakże z pewnymi wyjątkami. Wygasają równiez wskutek niewykonania
(art.293 kc) lub zniesienia (294 ,295 kc).
Służebność osobista - jest obciążeniem nieruchomości na rzecz indywidualnie oznaczonej osoby fizycznej.
Ustanowienie służebności na rzecz osoby prawnej jest niedopuszczalne. Służebność osobista ma na celu zaspokojenie
osobistych potrzeb osoby uprawnionej i niekiedy także jej domowników. Odmienność celów obu rodzajów służebności
spowodowała odmienne ich ustawowe uregulowania. Zródłem powstania służebności osobistej jest umowa pomiędzy
właścicielem nieruchomości a osoba fizyczna. Poza umową takim zródłem takim mogło by być rozporządzenie
testamentowe i obciaążnie spadkobiercy zapisem o treści służebności osobistej.
Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonania oznacza się w braku innych danych, według osobistych potrzeb
uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych( art. 298 kc).
Jest to prawo terminowe i wygasa najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego. Służebność osobista
nie może wchodzić do masy spadkowej (art.922 p.2 kc).
Szczególną cechą służebności osobistych jest zakaz przenoszenia uprawnien na osoby trzecie do ich
wykonywania (art.300 kc).
Uściślenie wynikające z powyższego przepisu może czasami nie mieć racji bytu. Tak się dzieje w przypadku
najbliższych osób należących do rodziny (art. 301 p.1 i 2 kc).
W uzasadnieniu z 5 grudnia 1997 roku I CKN 558/ 97 (OSNIC 7-8/98, poz. 112) Sąd Najwyższy wyraził pogląd,
że służebność mieszkania nie przechodzi po śmierci uprawnionego na wszystkich zstępnych, a tylko na konkretnie
wymienione w tym przepisie osoby, tj. dzieci, rodziców i małżonka osoby uprawnionej.
Służebności osobistej nie można nabyć przez zasiedzenie (art. 304 kc).
Materiały do artykułu zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego pod Redakcją Krzysztofa
Pietrzykowskiego oraz o tym samym tytule Komentarza Pana Stanisława Rudnickiego.
Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]
Opublikowano 10-22-2003
[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]
Copyright © 1997-2003 ADWOKAT.COM
|
|
|
|
