Prawo Rzeczowe

zapomniałeś hasło?

Artykuły

Historia Prawa

Prawo Zagranicą

Słowniki

Polecamy Porady

Rękojmia za wady.

Sprzedawca jest z natury swojej powinności względem kupującego odpowiedzialny za sprzedaną mu rzecz. Jeżeli takowa rzecz posiada wadę wówczas zmniejsza się jej wartość, a czasem i przydatność (funkcjonalność). Wówczas kupującemu przysługuje prawo wynikajace z tytułu (rękojmi za wady fizyczne). Jeżeli sprzedawca sprzedaje rzecz, która jest własnością osoby trzeciej, wówczas również ponosi odpowiedzialność za nią względem kupującego z tytułu (rękojmi za wady prawne) (por. art. 556 p.1 i 2 kc).

Odpowiedzialność ustawowa sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady sprzedanej rzeczy ma charakter absolutny. Znaczy to że sprzedawca nie może się z niej zwolnić i obciążony jest nią niezależnie od tego czy spowodował wadliwość rzeczy i czy ponosi on z tego tytułu jakakolwiek winę. Sprzedawca ponosi odpowiedzialność nawet jeżeli nie wiedział iż rzecz jest wadliwa. Odpowiedzialność z tytulu rękojmi w prawie ocenia się jako bezwzględną (obiektywną), czyli opartą na zasadzie ryzyka.

Rekojmia związana jest z istotą umów wzajemnych polegająca na ekwiwalentności świadczeń. Wartość i użyteczność rzeczy przede wszystkim powinna odpowiadać zapłaconej cenie. Zmniejszenie wartości, jak i użyteczności rzeczy sprzedanej, podlega subiektywnej ocenie strony umowy. Ocena ta weryfikowana jest jednak przez sąd, który uwzględnia cel, jakiemu nabyta rzecz miała służyć. Cel ten (a w związku z tym właściwości, jakie rzecz powinna mieć) może zostać wskazany bezpośrednio w umowie, może wynikać z okoliczności lub też z przeznaczenia rzeczy. Fakt, że generalnie wartość rynkowa rzeczy była niższa od ceny zapłaconej przez kupującego w konkretnym przypadku, może okazać się nieistotny dla stron.

Rzecz jest wadliwa także wtedy, gdy została wydana kupującemu w stanie niezupełnym. Przez wydanie rzeczy w stanie niezupełnym, czyli jej niekompletność, należy rozumieć brak części składowych, części zapasowych i przynależności, jeżeli były one objęte umową albo konieczność ich dołączenia wynikająca z obowiązujacych przepisów. O niekompletności można mówić też wtedy, gdy rzecz nie została zaopatrzona w wymagane oznaczenia (np. etykiety informacyjne, metki, atesty, certyfikaty, informacje o składzie surowcowym). Szczególnym rodzajem niekompletności przy towarach niebezpiecznych jest brak ostrzezeń i informacji o koniecznych zabezpieczeniach, jak również brak dokumentów potrzebnych kupującemu do korzystania z towaru lub przy jego odsprzedaży.

Rekojmia dookreśla treść umowy sprzedaży w ten sposób, że sprzedawca zobowiązuje się do wydania rzeczy wolnych od wad. Jeżeli świadczył rzeczy wadliwe to znaczy, że zobowiązania w ogóle nie wykonał lub wykonał je nienależycie.
Instytucję rekojmi ocenić można najogólniej jako ochraniająca w niektórych swoich elementach kupującego, a w innych sprzedawcę.
Przepisów o rekojmi za wady sprzedanej rzeczy nie stosuje się ani przy sprzedaży licytacyjnej w trybie egzekucji sądowej (art. 879 kpc.), ani przy takiej sprzedaży w postępowaniu upadłościowym (art. 120 p.1 pr.upadl.), nie dotyczy to jednak sprzedaży licytacyjnej.

Kodeks cywilny rozróżnia wady fizyczne i wady prawne rzeczy:
a) wada fizyczna - polega na posiadaniu takiej cechy lub braku takowej cechy która wywołuje zmniejszenie wartości rzeczy. Zasadniczo wada fizyczna sprzedanej rzeczy jest wadą samej rzeczy a nie jej opakowania.
b) wada prawna - natomiast gdy sprzedana rzecz jest własnością osoby trzeciej, a sprzedawca nie mógł przenieść własności sprzedawanej rzeczy na kupującego.

Możliwość realizacji uprawnień z tytułu rekojmi za wady może doprowadzić do sytuacji, że nabywca wadliwego przedmiotu stanie się wierzycielem w oparciu o to samo zdarzenie faktyczne (wadliwość) względem swoich dłużników: sprzedawcy i producenta lub importera. Chociaż każdy z nich odpowiada inaczej, to jednak z chwilą zaspokojenia pretensji kupującego przez jednego z tych dłużników, odpadają obowiązki drugiego dłużnika, ze względu na dezaktualizację przesłanki odpowiedzialności.

Zasada rękojmi najogólniej wymaga przywrócenia zachwianej skutkiem wadliwości równowagi świadczeń. Może to nastąpić poprzez usunięcie wad rzeczy, lub przez obniżenie ceny. Strony stosunku prawnego mają również możliwość odstąpienia zupełnego od umowy.

Materiały do artykułu zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu Cywilnego pod red. Gerarda Bienka i Orzecznictwa Sądów Polskich.

Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]

Internetowe Księgarnie

Wydawnictwa

Wasze Opinie