|
|
 |
Prawo odkupu i pierwokupu
Zastrzeżenie prawa odkupu wywołuje taki skutek, że w ciągu zastrzezonego terminu, w dowolnej chwili
sprzedawca przez oświadczenie woli złożone kupującemu doprowadza do sprzedaży odwrotnej (por.art.593 i n. kc).
Prawo odkupu ma charakter akcesoryjny, tzn. nie może ono powstać bez zawarcia umowy głównej. Jeżeli zawarcie
umowy sprzedaży wymagało zachowania szczególnej formy, oświadczenie o wykonaniu prawa odkupu powinno być złożone w tej samej formie.
Odkup nie może być zrealizowany tam, gdzie nie było wcześniej umowy sprzedaży.
Regulacja wykonania prawa odkupu przewiduje obowiązek przeniesienia na sprzedawcę z powrotem własności
rzeczy kupionej za zwrotem ceny i kosztów sprzedaży oraz zwrotem nakładów koniecznych, o ile te ostatnie
zwiększyły wartość rzeczy. Mamy tu do czynienia z roszczeniem o odkup.
Prawo odkupu jest niezbywalne i niepodzielne. Niezbywalność tego prawa dotyczy się do jego nieprzenoszalności
w drodze czynności prawnej inter vivos (obrót). Natomiast niepodzielność tego prawa oznacza że nie można go
wykonać na części rzeczy tym prawem objętej (np. kolekcja mebli). Jeżeli jest kilku uprawnionych do odkupu,
a niektórzy z nich nie wykonywują tego prawa, pozostali mogą je wykonać w całości ( art.595 kc).
Wykonanie prawa odkupu polega na złożeniu kupującemu przez uprawnionego stosownej treści oświadczenia woli.
Takie jednostronne oświadczenie woli przez kupującego rodzi przeniesienie z powrotem prawa własności
na sprzedawcę (czynność rozporządzająca).
Warunki wynikające z odkupu mogą być przez strony uzgodnione na zasadach umowy. W przypadku nie
określenia tychże warunków odkupienie przedmiotu sprzedaży od klienta następuje na takich samych warunkach
w których nastąpiła sprzedaż.
Prawo pierwokupu
Prawo pierwokupu stanowi zastrzeżenie uprawnienia pierwszeństwa przy kupnie oznaczonej rzeczy w razie,
gdyby rzecz takowa miała być komukolwiek innemu sprzedana. Obowiązek respektowania tego uprawnienia spoczywa
na sprzedawcy rzeczy. Przedmiotem prawa pierwokupu jest rzecz. W stosunku natomiast do nieruchomości prawo
pierwokupu może zostać ustanowione na określonej jej cząści ( fizycznej bądź idealnej).
Rzecz, której dotyczy prawo pierwokupu, może być sprzedana osobie trzeciej tylko pod warunkiem, że uprawniony
do pierwokupu swego prawa nie wykona.
Prawidłowy mechanizm funkcjonowania tej zasady wymaga, by zobowiązany pierwokupem sprzedawca w razie zawarcia
umowy sprzedaży z osobą trzecią zawiadomił o tym niezwłocznie uprawnionego, któremu pierwokup obiecał.
Uprawnionemu z tytułu pierwokupu przysługuje jako pierwszemu prawo do wykupienia rzeczy w terminie przewidzianym
umową. W przypadku nie ustalenia takiego terminu pomiędzy kupującym a sprzedającym, klient może
swoje prawo pierwokupu wykonać w terminie ustawowym. W przypadku nieruchomości jest to okres jednego miesiąca,
natomiast w przypadku rzeczy ruchomych - tygodnia ( por. art. 598 kc)
Jeżeli zobowiązany z tytułu prawa pierwokupu sprzedał rzecz osobie trzeciej bezwarunkowo albo jeżeli
zawiadomił uprawnionego o sprzedaży lub podał mu do wiadomości istotne postanowienia umowy sprzedaży niezgodnie
z rzeczywistością, ponosi on odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę (por.art.599 kc).
Prawo pierwokupu ma charakter niezbywalny i niepodzielny.
Przepisy dotyczące ustawowego prawa pierwokupu mają charakter iuris cogentis (bezwzględnie obowiązujący),
a zatem nie mogą być modyfikowane przez strony (wyrok NSA z 1994r.II SA 1952/83 ,ONSA 1984/1/8).
Materiały do artykułu zaczerpnięto z Komentarza do Kodeksu cywilnego pod redakcją Gerarda Bienka i Prawa Zobowiązań Witolda Czachórskiego.
Przemysław Gogojewicz
Prawnik
[ Wyślij Email ]
Opublikowano 09-28-2003
[ Strona Głowna | Kancelarie | Artukuły | Porady On-line | Praca ]
[ o Adwokat.com | Reklama | Kontakt ]
Copyright © 1997-2009 ADWOKAT.COM
|
|
|
|
